Ahli Parlimen Beluran, Datuk Seri Ronald Kiandee menggesa kerajaan melaksanakan hak pemberian khas Sabah berdasarkan Perkara 112C Perlembagaan Persekutuan, selain menambah baik beberapa aspek sistem demokrasi dan perjalanan Dewan Rakyat.
Dalam perbahasan Belanjawan di Dewan Rakyat, beliau mempersoalkan penggunaan pendekatan interim bagi pemberian khas Sabah, sedangkan menurutnya, pengiraan berasaskan 40 peratus hasil yang dikutip daripada negeri itu perlu dilaksanakan.
Ronald memberikan contoh sekiranya kutipan hasil daripada Sabah berjumlah RM7 bilion setahun, sebanyak RM2.8 bilion perlu dikembalikan kepada negeri itu. Jika kutipan mencapai RM10 bilion, jumlah berkenaan ialah RM4 bilion.
Beliau turut menyentuh pengumuman Perdana Menteri mengenai peningkatan pemberian khas kepada Sabah sebanyak RM1.5 bilion, sambil mempersoalkan mengapa pelaksanaan hak yang dibangkitkannya di bawah Perlembagaan Persekutuan masih belum ditunaikan seperti yang dituntut.
Menurutnya, Perdana Menteri mempunyai peluang untuk meninggalkan legasi sebagai pemimpin yang menghormati dan melaksanakan Perkara 112C.
Ronald turut membangkitkan isu peruntukan Belanjawan kepada Sabah dan Sarawak. Beliau menyebut Sabah menerima RM19.7 bilion, manakala Sarawak memperoleh RM17.6 bilion, selain mempersoalkan jumlah peruntukan Sabah yang tidak dibelanjakan sepenuhnya.
Beliau merujuk angka yang disebutnya bagi 2023 hingga 2025, masing-masing melibatkan 24.1 peratus, 32 peratus dan 11 peratus peruntukan yang dikembalikan atau tidak digunakan, serta menegaskan bahawa peruntukan yang diumumkan perlu benar-benar sampai kepada rakyat Sabah.
Dalam isu reformasi Parlimen, Ronald mencadangkan supaya bilangan Timbalan Speaker Dewan Rakyat ditambah bagi mengurangkan kebergantungan kepada Peraturan Mesyuarat 7(3) untuk melantik Ahli Parlimen mempengerusikan persidangan.
Beliau berkata, keperluan itu wajar dipertimbangkan memandangkan persidangan Dewan Rakyat kadangkala berlangsung sehingga larut malam. Penambahan Timbalan Speaker, katanya, boleh menjadi sebahagian daripada usaha memperbaik pengurusan dan perjalanan Parlimen.
Beliau turut mengiktiraf kelulusan Akta Perkhidmatan Parlimen sebagai satu pencapaian, namun berpandangan masih banyak pembaharuan yang perlu dilakukan.
Antaranya ialah menyediakan mekanisme khusus bagi membolehkan Ahli Parlimen mengemukakan usul undi tidak percaya terhadap kerajaan. Menurut Ronald, mekanisme sedia ada bergantung pada peraturan mesyuarat yang turut memberikan keutamaan kepada urusan kerajaan.
Selain itu, beliau menggesa supaya pemberian peruntukan kawasan kepada Ahli Parlimen dijamin melalui undang-undang dan tidak bergantung semata-mata pada budi bicara Perdana Menteri.
Beliau berkata, pengalaman selepas perubahan kerajaan pada 2018 menunjukkan Ahli Parlimen pembangkang boleh kehilangan peruntukan apabila kedudukan kerajaan berubah. Ronald turut bersetuju dengan pandangan yang dibangkitkan Ahli Parlimen Tasek Gelugor mengenai kemungkinan peruntukan digunakan terhadap Ahli Parlimen yang tidak menyokong Perdana Menteri.
Ronald juga mahu Akta Anti Lompat Parti ditambah baik kerana, menurutnya, undang-undang itu tidak sepenuhnya menghalang pertukaran parti dan boleh menjejaskan Ahli Parlimen yang digantung oleh parti masing-masing.
Beliau berkata, keadaan itu menyebabkan sesetengah Ahli Parlimen berada dalam kedudukan sukar untuk menentukan hala tuju politik sendiri.
Dalam perkembangan berkaitan politik kerajaan, Ronald turut mempersoalkan ucapan seorang Ahli Parlimen kerajaan yang menggesa Perdana Menteri meminta Peguam Negara mengambil tindakan semula terhadap seorang individu. Beliau memberi amaran supaya ucapan sedemikian tidak menimbulkan tanggapan bahawa Perdana Menteri boleh campur tangan dalam kes jenayah tertentu.
Beliau turut menyentuh kemungkinan wujud ketidakserasian dalam gabungan kerajaan berdasarkan isyarat politik yang ditafsirkan daripada ucapan berkenaan.
Mengakhiri perbahasannya, Ronald menggesa kerajaan melaksanakan pembaharuan institusi Parlimen dan menunaikan hak Sabah, dengan menegaskan bahawa perubahan perlu dilakukan ketika kerajaan masih mempunyai kuasa untuk berbuat demikian.